1
Bạn cần hỗ trợ?

NGUỒN GỐC XUẤT XỨ VÀ Ý NGHĨA CỦA MÓN ĐIỂM TÂM

 

Theo ghi chép trong thư sách Trung Hoa thì lịch sử hình thành và phát triển của món điểm tâm tại đất nước này ở phương Bắc lâu đời hơn so với phương Nam, nếu từ xa xưa có thể tính từ giai đoạn Đường Tống (CN năm 618 - 907) còn gần đây là thời kỳ Minh Thanh (CN năm 1368 - 1644). Trải qua mấy nghìn năm phát triển của nền văn hóa thì các chủng loại điểm tâm cũng phát triển không ngừng, biến hóa đa dạng tuy nhiên không phải ai cũng biết được nguồn gốc xuất xứ và ý nghĩa của từ “điểm tâm” (Dim Sum – Điểm sấm) vốn rất quen thuộc với thực khách trên khắp thế giới.

 

1. Thời kỳ nhà Đường: Công nguyên 618 – 907

 

Từ “điểm tâm” đã xuất hiện từ rất sớm, ít nhất là ở thời kỳ nhà Đường. Trong “Đường thư” có ghi chép: “Đường Trịnh vi Giang Hoài lưu hậu, gia nhân bị phu nhân thần soạn, phu nhân vị kỳ đệ viết: Trị trang vị tất, ngã vị cập xan, nhĩ thả khả điểm tâm.”

 

  • Cuộc chiến Đường Trịnh: Giai đoạn năm 620 – 622, Lý Thế Dân thống lãnh 7 đạo quân, 25 đại tướng và hơn 10 vạn binh mã tiến đánh Lạc Dương của Trịnh Vương - Vương Thế Sung. Vương Thế Sung bị vây trong thành mấy tháng, quân dân đều đói, sai người cầu cứu với Hạ vương là Đậu Kiến Đức. Sau cùng, quân đội nhà Đường đánh thắng liên quân cả hai nước Trịnh và Hạ, làm chủ được trọn Hoa Bắc.

 

  • Giang Hoài: Giang chỉ Trường Giang, Hoài chỉ Hoài Hà. Vùng Giang Hoài nếu nói theo nghĩa rộng thì chỉ chung vùng đất Giang Nam, Hoài Nam; nếu nói theo nghĩa hẹp là khu vực nằm giữa sông Trường Giang và sông Hoài, ngày nay là vùng đất giữa Giang Tô và An Huy. Vào thời Hán triều, Giang Hoài vẫn còn chưa phát triển, người dân không biết cách dùng trâu bò cày ruộng nên đất đai thì rộng lớn mà lương thực lại thiếu thốn. Cho đến năm 83, Vương Cảnh đảm nhiệm chức Thái thú Lư Giang mới đẩy mạnh việc canh tác bằng sức kéo gia súc. Thời Đường bắt đầu thiết lập Giang Nam đạo, Hoài Nam đạo, gọi chung là Giang Hoài. Cuối đời Đường, mười phần tô phú (điền tô & phú thuế) thì tám chín phần chính là nguồn thu từ Giang Hoài, vì vậy “Thiên hạ dĩ Giang Hoài vi quốc mệnh.” – là vùng kinh tế văn hóa vô cùng phát triển của Trung Quốc thời đó.

 

  • Giải nghĩa: Vào thời Đường Trịnh, ở vùng Giang Hoài, có một gia đình lúc đang chuẩn bị dùng bữa sáng thì người chị lớn mới nói với các em trai: “Quần áo còn chưa sửa soạn chinh tề, chị chưa kịp làm thức ăn sáng, các em có thể ăn trước vài món ăn vặt để lót dạ.”

 

Như vậy, từ “điểm tâm” trong câu trên có nghĩa là “lót dạ”, về sau động từ này diễn biến trở thành danh từ chỉ chung những loại bánh hay thức ăn nhẹ.

Trong “Bắc Viên Lục” cũng có ghi chép: “Cật sấu quán sức tất, điểm tâm dĩ chí.” Câu này có nghĩa là buổi sáng sau khi chải răng súc miệng, đầu tóc y phục chỉnh tề xong thì thức ăn sáng đã được dọn đến. Từ “điểm tâm” trong câu này có nghĩa là thức ăn sáng gồm màn thầu, hoành thánh, bánh bao…

 

 

2. Thời kỳ Nam Tống kháng Kim: Công nguyên năm 1127 - 1279

 

Công nguyên năm 1130, đại quân nước Kim xâm lược phía Nam, vượt qua sông Trường Giang rồi chiếm lĩnh Kiến Khang và Lâm An. Các nhân sĩ yêu nước đều nổi dậy kháng Kim, buộc giặc Kim phải lui quân về phương Bắc. Trú phòng Trấn Giang bấy giờ là tướng quân Hàn Thế Trung cùng phu nhân của ông là Lương Hồng Ngọc nhân cơ hội này thống lãnh 8000 tinh binh vây khốn hơn 10 vạn quân Kim tại hang Hoàng Thiên trong suốt 48 ngày. Sau khi thắng trận, Lương Hồng Ngọc lệnh cho kẻ dưới làm những món bánh mỹ vị dân gian để khoản đãi các tướng sĩ đã chiến đấu anh dũng trên tiền tuyến nhằm biểu thị “điểm điểm tâm ý” – một chút lòng thành của bà cùng chồng là Hàn Thế Trung. Kể từ đó, danh từ “điểm tâm” được sử dụng và lưu truyền rộng khắp.

 

 

3. Thời Đông Tấn: Công nguyên năm 317 - 420

 

Ngoài ra, trong dân gian cũng còn lưu truyền thêm một câu chuyện về vị tướng quân thời Đông Tấn. Ông rất cảm động khi thấy các chiến sĩ của mình ngày đêm huyết chiến sa trường, anh dũng giết địch, kiến lập chiến công bèn sai nhà bếp chế biến các loại bánh ngon trong dân gian mang ra tiền tuyến để khích lệ tinh thần của binh lính nhằm biểu thị “điểm điểm tâm ý” – một chút lòng thành của ông.

 

4. Truyện cổ tích thời Đường – Bản Kiều tam nương tử

 

Câu chuyện được ghi chép trong Hà Đông Ký, kể rằng vào thời Đường, phía tây Khai Phong có một quán trọ tên Bản Kiều, nữ chủ quán đã ngoài 30, sống đơn thân không bà con thân thích và mọi người thường gọi là Tam nương tử. Ngoài việc mở lữ quán, Tam nương tử còn nuôi rất nhiều lừa để làm gia súc kinh doanh, việc buôn bán rất đông khách, tích trữ được vô số tiền của.

 

Có điều thật chất đằng sau sự giàu có này chính là thủ đoạn độc ác của bà chủ quán trọ, Tam nương tử đã sử dụng yêu thuật trong những món “điểm tâm” để lừa biến khách trọ trở thành những con lừa. Bên dưới là một đoạn đối thoại trong truyện:

- Vị khách Triệu Quý Hòa nói: “Minh thần phát, thỉnh tùy sự điểm tâm” (Sáng sớm mai, nhờ chuẩn bị giúp một ít đồ ăn sáng)

- Tam nương tử đáp: “Thử sự vô nghi, đãn thỉnh ổn thụy.” (Chuyện này cứ để tôi lo liệu, mời ngài cứ ngủ yên giấc.”

 

 

    Bên cạnh đó, một số khảo lược khác có chỉ ra rằng từ “điểm tâm” (點心) đã xuất hiện cách đây 2500 năm với ý nghĩa là “lược tấn thực vật” - ăn nhẹ lúc đang đói và đồng thời được ghi chép trong Sở Từ, một số bài thơ ca cũng như ký lục sinh hoạt lịch đại thời cổ Trung Hoa. Mặc dù món điểm tâm không phải là phát minh của Quảng Đông nhưng chính người Quảng Đông đã khiến cho món ăn điểm tâm phát dương quang đại, trở thành tên gọi của loại hình ẩm thực nổi tiếng vô cùng bởi chính khả năng hòa hợp sống động về sắc hương vị bởi từng loại nguyên vật liệu, sự phong phú tinh tế trong nghệ thuật chế biến và nét độc đáo đầy sáng tạo trong phong cách thưởng thức.

 

Nguyễn Thanh Hoa  

Tin tức liên quan

29/05/2019

TTDVAU Satra (Satra F&B) tổ chức gian hàng ẩm thực với chủ đề Chợ Quê ngày Tết tại Hội Hoa xuân Bình Điền, Xuân Kỷ Hợi 2019.

21/06/2019

Ưu đãi đặc biệt Combo 1 bánh nướng và 1 món nước với 35.000VNĐ chỉ có tại Satra Bakery & Café Nguyễn Huệ khi đặt hàng qua ứng dụng GO-FOOD by GO-VIET.

26/06/2019

Bản tin cập nhật nhanh những Ưu đãi hấp dẫn từ chuỗi Nhà hàng Việt Satra, Nhà hàng Hẻm 12 và chuỗi Cửa hàng Satra Bakery&Café

29/05/2019

Sáng 27/5/2019, Satra F&B ra mắt Cửa hàng Satra Bakery & Café thứ 7 tại Tòa nhà FPT - Khu chế xuất Tân Thuận.

06/06/2019

Cơ hội thưởng thức trọn vị ngọt ngào, thơm mềm của các dòng bánh kem độc đáo với giá cực yêu chỉ có tại Satra Bakery & Café

21/06/2019

Lập team đại chiến Buffet hơn 30 Món Việt đặc sắc trong không gian hoài cổ Sài Gòn xưa.

29/05/2019

Khách hàng khi dùng một trong các món ăn mới tại Nhà hàng Việt Ngọc Lan sẽ được tham gia CTKM uống bia Heineken Draught chỉ với 13k/ly (không giới hạn)

26/06/2019

Khách hàng khi dùng một trong các món ăn mới tại Nhà hàng Việt bình Điền sẽ được tham gia CTKM uống 3 lon bia Heineken chỉ với #40k (không giới hạn)

04/06/2019

TTDVAU tổ chức gian hàng ẩm thực với các loại nước và bánh nướng với giá ưu đãi tại Ngày hội Người lao động Satra 2019 (Cofidec, Vissan, CJ Cầu Tre)

05/06/2019

Chiều 26/1/2019, Cung Văn hóa Lao động TPHCM tổ chức hội thi nấu và gói bánh tét, bánh chưng mừng Xuân Kỷ Hợi 2019.

05/06/2019

Các món truyền thống Tết Việt thực khách đặc biệt yêu thích mua về dùng trực tiếp cũng như làm quà biếu gia đình, họ hàng...

05/06/2019

Quý khách sẽ được tặng cafe đá/nước ép dưa hấu/nước ép cam khi gọi món ăn sáng mới chỉ với giá 45.000Đ.

05/06/2019

Sáng 21/3/2019 tại Central Mall Phạm Hùng đã tưng bừng diễn ra Ngày hội “Duyên dáng Satra vì môi trường” năm 2019

06/06/2019

Vào ngày 16/3, Công đoàn & Đoàn Thanh niên TTDVAU Satra phối hợp tổ chức Hội thi cắm hoa Mừng ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3/2019 với chủ đề Mái ấm gia đình.

05/06/2019

Khách hàng đến sử dụng dịch vụ tại hệ thống Nhà hàng Việt Satra có đặt bàn trước trên ứng dụng PasGo/TableNow sẽ được giảm 10% trên tổng hóa đơn.

05/06/2019

Chuỗi Nhà hàng Việt và Satra Bakery&Cafe đã xuất hiện trên Apps GO-FOOD by GO-VIET - Sẵn sàng cho thực khách đặt hàng online, giao hàng liền tay bất kể nắng mưa.

21/06/2019

Ưu đãi nóng hổi cho khách hàng của Nhà hàng Việt Satra và Satra Bakery&Cafe với tính năng cashback từ Apps Clingme.

06/06/2019

Thử đổi khẩu vị bữa ăn sáng của bạn với món mì hoành thánh sủi cảo xá xíu thơm lừng, nóng hổi được nấu theo đúng chuẩn.

06/06/2019

Satra Bakery&Café vừa cho ra mắt dòng bánh bông lan cuộn với các loại hương vị gồm có nho, cadé, sâm dứa, mè đen, vanilla, chocolate và caramel.

06/06/2019

Cafe trứng là thức uống quen thuộc người Hà Thành, là món uống nổi tiếng của Việt Nam và được báo chí quôc tế đặc biệt ca ngợi sau Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều 2019.

02/07/2019

Satra Bakery&Café ra mắt bánh kem sâm dứa trái nhãn và bánh kem gấc, đánh dấu sự xuất hiện của hai gương mặt mới trên bản đồ bánh kem.

06/06/2019

Vào ngày 4/5/2019, TTDVAU Satra tổ chức Hội nghị người lao động nhằm tổng kết sản xuất kinh doanh, báo cáo hoạt động đoàn thể năm 2018, kế hoạch năm 2019 và khen thưởng các tổ chức, cá nhân có thành...

06/06/2019

Sáng ngày 26/4, Công đoàn và Đoàn thanh niên TCT Thương mại Sài Gòn tổ chức chương trình sinh hoạt chuyên đề “Đọc sách – Con đường phát triển bản thân” nhằm chào mừng 6 năm Ngày sách Việt Nam 21/4,...

02/07/2019

Xu hướng ăn chay trên thế giới đang ngày càng phát triển với sự đa dạng trong các trường phái ăn chay khác nhau dựa trên khuynh hướng tôn giáo, tín ngưỡng hay đối tượng thực phẩm...

26/06/2019

Tặng ngay 6 lon bia Amstel cho mỗi chi tiêu 500.000VND tại Nhà hàng Việt Phan Chu Trinh, StarHill, Cống Quỳnh, 45 Nguyễn Huệ & Hẻm 12

21/06/2019

Chuỗi Satra Bakery&Café triển khai Chương trình Bánh nướng* đồng giá 10.000Đ sau 17h30 tại tất cả các Cửa hàng.

21/06/2019

Ưu đãi hấp dẫn chỉ có tại Nhà hàng Việt Cống Quỳnh với set menu món Âu giá "yêu thương" dành cho cặp đôi sẽ xuất hiện vào Lễ Valentine 14/2 này nhé.

Hỗ trợ trực tuyến